Spala logo



Kliknij + i pole─ç nasz─ů stron─Ö dzi─Ökujemy :-) ;)

| STRONA G┼ü├ôWNA | GALERIA ZDJ─ś─ć | NOCLEGI W SPALE | RESTAURACJE W SPALE | REKLAMA | KONTAKT

´╗┐
spala wstep WST─śP
Historia Spały Historia Spały
Położenie Spały Położenie Spały
Flora Spały Flora Spały
Spala archiwum Archiwum 2006-2009
Spala kontakt KONTAKT
Spala reklama REKLAMA
spala informator ZWIEDZAMY
Atrakcje w Spale Atrakcje w Spale
Atrakcje w okolicy Atrakcje w okolicy
Trasy Turystyczne Trasy turystyczne
Spalskie ciekawostki Spalskie ciekawostki
Plan Spaly
spala informator USŁUGI
Noclegi w Spale Noclegi w Spale
Restauracje w Spale Restauracje w Spale
Noclegi okolice Spały Noclegi okolice Spały
Restauracje okolice Spały Restauracje okolice Spały
spala inne oferty Inne oferty
spala noclegi Baza turystyczna
spala galerie GALERIE ZDJ─ś─ć
Spała Spała
Okolice Spały Okolice Spały
Przyroda Przyroda
Imprezy Imprezy
Najnowsze Najnowsze
Popularne Popularne
Oceniane Oceniane
Ciekawe miejsca Wszystkie galerie
spala inne INNE INFORMACJE
spala rewitalizacja Rewitalizacja Spały
spala reklama google REKLAMA
Polesie aktualnoÂci POLECAMY
Spala aktualnoÂci ARTYKUúY I AKTUALNOŽCI
Loading
Spala 24 Pl - Spa´┐Ża Portal Turystyczny

HISTORIA SPAŁY 2010-01-17 08:41:08 CET

Spalski pałacyk w czasach carskich

Nazwa Spa┼éa pochodzi od nazwiska rodziny Spa┼é├│w, w┼éa┼Ťcicieli m┼éyna stoj─ůcego niegdy┼Ť w miejscowo┼Ťci nad strumieniem Ga─ç. Pierwsze zapiski o jego istnieniu pochodz─ů ju┼╝ z ok. 1511 r.
Okoliczne lasy - Puszcza Pilicka (obecnie Spalski Park Krajobrazowy) obfitowa┼éy w zwierzyn─Ö i z dawien dawna przyci─ůga┼éy na ┼éowy polskich w┼éadc├│w, miedzy innymi W┼éadys┼éawa Jagie┼é┼ée, Kazimierza Jagielo┼äczyka i W┼éadys┼éawa Hermana. Ten ostatni ufundowa┼é w 1082 r. roma┼äsk─ů ┼Ťwi─ůtynie w pobliskim Inow┼éodzu

Car przy pokocie.

Urodzie Spa┼éy nie m├│g┼é si─Ö r├│wnie┼╝ oprze─ç car Aleksander III. To on w 1874 r. na pami─ůtk─Ö pierwszego upolowanego tu jelenia rozkaza┼é ustawi─ç pomnik my┼Ťliwski z g┼éaz├│w, kt├│ry zachowa┼é si─Ö do dzisiaj. Co wa┼╝niejsze to z woli cara Aleksandra III wybudowano w Spale w roku 1884 Pa┼éacyk My┼Ťliwski nad Gaci─ů. Pa┼éac otoczono parkiem sprowadzaj─ůc drzewa i ro┼Ťliny nawet z dalekiego Kaukazu.
W zwi─ůzku z cz─Östo urz─ůdzanymi carskimi ┼éowami w lasach nad Pilic─ů stworzono rozleg┼éy zwierzyniec (dla zapewnienia obfito┼Ťci po┼éowu). Powsta┼é ogromny zesp├│┼é rezydencjonalny miedzy innymi pa┼éac, koszary, elektrownia, wie┼╝a wodoci─ůgowa o wysoko┼Ťci 36 m. z pompowni─ů.

Centrum Spały w okresie carskim>

Ciekawsze obiekty powsta┼ée na prze┼éomie XIX i XX w."Pa┼éacyk Szwajcarski" (miesci┼éo si─Ö w nim kiedy┼Ť przedszkole)Motele dla go┼Ťci "Bristol" (obecny Dzik) i "Savoy" (obecny Rogacz), teraz dom wczasowy, wie┼╝a cisnie┼ä. Do Spa┼éy na polowania przybywa┼é r├│wnie┼╝ syn Aleksandra III - Miko┼éaj II wraz z rodzin─ů. Ostatni raz bawi┼é tu w 1912r.

Rok 1914 i wybuch I Wojny ┼Üwiatowej okaza┼é si─Ö dla Spa┼éy i jej mieszka┼äc├│w katastrofalny. Okolice sta┼éy si─Ö widowni─ů zaciek┼éych walk. Do miejscowo┼Ťci wkroczyli Niemcy. Pa┼éac wraz z innymi obiektami Spa┼éy zamienili w szpital polowy. Okoliczne lasy uleg┼éy dewastacji a wiekszo┼Ť─ç wyposa┼╝enia pa┼éacu zosta┼éa wywieziona. Niemcy opu┼Ťcili Spa┼é─Ö w 1918 r.

Centrum Spały w okresie międzywojennym

Po zako┼äczeniu dzia┼éa┼ä wojennych w roku 1920 Uchwa┼é─ů Rady Ministr├│w zabudowania spa┼éy zosta┼éy przekazane na rezydencj─Ö Naczelnika Pa┼ästwa. W 1921 r. J├│zef Pi┼ésudski po raz pierwszy odwiedzi┼é Spa┼é─Ö i wraca┼é tu jeszcze kilkakrotnie.
Lata 1923-26 to okres cz─Östej bytno┼Ťci w Spale Prezydenta RP - Stanis┼éawa Wojciechowskiego. Pami─ůtk─ů po nim jest urokliwy ko┼Ťci├│┼éek w stylu zakopia┼äskim zbudowany w 1923 r. jako kaplica prezydencka pod wezwaniem Matki Boskiej Kr├│lowej Korony Polski.

Kaplica prezydencka w Spale

Najd┼éu┼╝ej lokatorem spalskiej rezydencji by┼é Prezydent RP Ignacy Moscicki, w latach 1926-39 Spa┼éa by┼éa "drugim Belwederem". Ignacy Mo┼Ťcicki, zapalony mysliwy, inicjator powo┼éania Polskiego Zwi─ůzku ┼üowieckiego, w Spale urz─ůdza┼é reprezentacyjne polowania, kt├│rych go┼Ť─çmi byli min. zagranicni dyplomaci. Dzi─Öki jego staraniom, rezydencja nabra┼éa okaza┼éego wygl─ůdu a oko┼éo 1929 r. do Spa┼éy sprowadzono pos─ůg ┼╗ubra, naturalnej wielko┼Ťci, kt├│ry sta┼é si─Ö niepisanym herbem Spa┼éy.
Za czas├│w Prezydenta Mo┼Ťcickiego i dzi─Öki niemu, w roku 1927 - 28 sierpnia odby┼éy si─Ö w Spale pierwsze Prezydenckie Do┼╝ynki. Uczestniczy┼éo w nich ok 10 tys. os├│b - delegaci poszczeg├│lnych ziem i dzielnic Polski. W kolejnym roku na do┼╝ynki do Prezydenta przyby┼éo 38 tys. os├│b. Specjalnie na t─Ö okazj─Ö wybudowano w Spale stadion, a p├│┼║niej tak┼╝e du┼╝─ů hal─Ö sportow─ů.

Jubileuszowy Zlot Harcerstwa - stacja kolejowa w Spale

Tradycje do┼╝ynek w Spale przerwa┼é wybuch II wojny ┼Ťwiatowej. Przywr├│ci┼é j─ů w 2000 r. Prezydent RP Aleksander Kwa┼Ťniewski.Jeszcze przed wybuchem II wojny ┼Ťwiatowej, w 1935 r. w Spale mia┼é miejsce Jubileuszowy Zlot ZHP. W dniach 10-25 VII 1935 r. do Spa┼éy przyby┼éo 20 tys. harcerek i harcerzy z Polski, cz┼éonk├│w polonijnych organizacji harcerskich i skaut├│w z zagranicy.
W latach mi─Ödzywojennych funkcjonowa┼é w Spale Zak┼éad Opieku┼äczy dla dzieci nazywany "burs─ů". Utworzony zosta┼é w 1926 r. z inicjatywy Aleksandry Pi┼ésudskiej - ┼╝ony marsza┼éka Pi┼ésudskiego i Michaliny Mo┼Ťcickiej - ┼╝ony prezydenta Mo┼Ťcickiego. Zak┼éad opiekowa┼é si─Ö sierotami i p├│┼ésierotami (dzie─çmi poleg┼éych w wojnie polsko - bolszewickiej).

Konewka - stare zdj─Öcie lotnicze

Po wybuchu II wojny ┼Ťwiatowej do Spa┼éy wkroczy┼éy wojska niemieckie i zosta┼éa ona w┼é─ůczona do Generalnej Guberni. Mia┼é tu siedzib─Ö Oddzia┼é Sztabu Generalnego Ober-ost. Bardzo prawdopodobne i┼╝ dzi─Öki temu Rezydencja Splska przetrwa┼éa okupacj─Ö w stanie nienaruszonym.Lasy Spalskie by┼éy ostoj─ů dla oddzia┼é├│w partyzant├│w to tutaj walczy┼é i zgin─ů┼é bohatersk─ů ┼Ťmierci─ů pod Anielinem 30 IV 1940 r. legendarny major Hubal (Henryk Dobrza┼äski).
Dzia┼éa┼éa tu kom├│rka wywiadowcza ZWZ-AK niestety w 1940 r. zosta┼éa odkryta. Niemcy aresztowali wszystkich konspirant├│w, kt├│rzy swoje ┼╝ycie sko┼äczyli w hitlerowskich ka┼║niach. Na pami─ůtk─Ö tych zdarze┼ä w Spale powsta┼é Dom Pamieci Walki i M─Öcze┼ästwa Le┼Ťnik├│w i Drzewiarzy Polskich.

Pos─ůg ┼╗ubra, w tle spalony pa┼éacyk

┼Üladem tamtych czas├│w jest zesp├│┼é pot─Ö┼╝nych schron├│w znajduj─ůcy si─Ö w pobliskiej Konewce. Powsta┼éy w 1940 r. i do dzi┼Ť kryj─ů w sobie wiele tajemnic.
Pa┼éac Prezydencki nie przetrwa┼é jednak dzia┼éa┼ä wojennych. Zosta┼é obrabowany i spalony w dniu wej┼Ťcia do Spa┼éy wojsk sowieckich w 1945 r. Dzi┼Ť mo┼╝na ogl─ůda─ç jedynie jego fundamenty.

Po II wojnie ┼Ťwiatowej Spa┼éa pe┼éni┼éa rol─Ö o┼Ťrodka wypoczynkowego FWP. Z uwagi na swoje walory klimatyczne (swoisty mikroklimat) i malownicz─ů okolic─Ö, centralne po┼éo┼╝enie do lat 90-tych cieszy┼éa si─Ö ogromnym powodzeniem. Po kryzysie lat 90-tych Spa┼éa w wyniku d┼éugotrwa┼éych przekszta┼éce┼ä w┼éasno┼Ťciowych bardzo podupad┼éa.

W obecnych latach podj─Öto pr├│by przywr├│cenia Spale jej dawnej ┼Ťwietno┼Ťci i znaczenia. Du┼╝y wp┼éyw odgrywa w tych dzia┼éaniach Centralny O┼Ťrodek Sportu - O┼Ťrodek Przygotowa┼ä Olimpijskich. Lecz sportowe dzieje Spa┼éy to ju┼╝ osobna historia.

D.W. ┼üo┼Ť obecnie przebudowany na Hotel Mo┼Ťcicki

Obecnie w Spale powsta┼éo wiele nowych obiekt├│w noclegowych, restauracji i sezonowych bar├│w, coraz wi─Öcej ludzi spedza tu sw├│j wolny czas, wi─Öc mo┼╝na ┼Ťmia┼éo powiedzie─ç ┼╝e Spa┼éa odzyska┼éa swoj─ů dawn─ů ┼Ťwietno┼Ť─ç.

ŹRÓDŁA: Konrad Rybicki - Skarby przyrody i Kultury Spalskiego Parku Krajobrazowego.
Hanna Szwankowska - Spa┼éa wczoraj i dzi┼Ť

skomentuj komentarze: 0 | wyslij znajomemu |

Wszystkie zdj─Öcia na stronie "www.spala24.pl" chronione s─ů prawem autorskim. Jakiekolwiek wykorzystanie ich do cel├│w komercyjnych, zamieszczanie na innych stronach internetowych, przedruk lub inne formy powielania, wymagaj─ů zgody redakcji. ┬ę Spalski Portal Informacyjny 2006 2010. Redakcja nie ponosi odpowiedzialno┼Ťci za tre┼Ť─ç wypowiedzi zawartych w komentarzach i na forum. S─ů one prywatnymi komentarzami i opiniami u┼╝ytkownik├│w.

Serwis Spala24.pl u┼╝ywa plik├│w typu cookies do poprawnego dzia┼éania strony, w celach statystycznych, reklamowych, oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych potrzeb u┼╝ytkownik├│w. Korzystanie z serwisu spala24.pl, bez zmian ustawie┼ä w u┼╝ywanej przez Pa┼ästwa przegl─ůdarce internetowej oznacza zgod─Ö na wykorzystywanie technologii cookies i zapisywanie ich w pami─Öci Pa┼ästwa urz─ůdzenia zgodnie z aktualnymi ustawieniami przegl─ůdarki.

.: PARTNERZY :.

Strona startowa

Spala fb POLUB NAS
fb
Spala atrakcje ATRAKCJE
Kolej Carska
reklama REKLAMA
Ostoja noclegi
Spala pogoda POGODA
Pogoda na dzi┼Ť
Pogoda na jutro
spala ksiegarnia SKLEPIK
Województwo warszawskie i łódzkie
´╗┐
Spala reklama REKLAMA
Informacja Turystyczna
Karczma Spalska
Kajaki Spała
Kajaki Spała
Kajaki Spała
Kajaki Spała
Restauracja Pod ┼╗ubrem
Spala Tour
Przydatne linki PRZYDATNE LINKI
Noclegi Spala.info.pl - noclegi
Informacja Turystyczna Informacja Turystyczna
Gmina Inowłódz Gmina Inowłódz
Powiat Tomaszowski Powiat Tomaszowski
COS Spała COS Spała
Bunkier w Konewce Bunkier w Konewce
Nadle┬Ânictwo Spa┼éa Nadle┬Ânictwo Spa┼éa
Reklama google NASZE SERWISY
spala
karpaty
bieszczady
bieszczady
solina
solina
Reklama google REKLAMA


stat4u